Các bước làm lễ cúng ông Công ông Táo

Văn hóa, tín ngưỡng Việt Nam có nhiều đặc điểm độc đáo, riêng biệt. Một trong những điều đó chính là lễ cũng ông Công ông Táo vào dịp 23 tháng Chạp hàng năm. Hãy cùng Mỹ nghệ Văn Sáu tìm hiểu các bước làm lễ cúng ông Công ông Táo cũng như ý nghĩa của tục lệ này.

Cơ sở của tín ngưỡng thờ cúng ông Công ông Táo

Cơ sở tín ngưỡng coi trọng việc bếp núc, gia đình

Văn hóa tín ngưỡng Việt Nam là tín ngưỡng đa thần. Người Việt tin tưởng, ngưỡng mộ vào nhiều vị thần tiên khác nhau chứ không chỉ là 1 vị Thần độc tôn. Bên cạnh các vị Thần tiên như Ngọc hoàng, Diêm vương… người Việt còn tin tưởng vào sự mầu nhiệm của các Mẫu, bà cô, ông Cậu… Ngay cả các anh hùng dân tộc như Trần Hưng Đạo, Phù đổng thiên vương… cũng được phong Thánh để hương khói quanh năm.

Trong phạm vi gia đình, bên cạnh Thổ địa được coi là người cai quản việc đất đai, gia trạch. Người Việt còn thờ cả ông Táo (Táo quân). Họ cho rằng Ông Táo là vị Thần cai quản việc bếp núc. Hàng năm, gia đình có bình yên, hòa thuận, bếp núc có đỏ lửa hay không Táo quân đều biết hiết. Đến ngày 23 tháng Chạp (âm lịch) hàng năm, Táo quân sẽ bay về trời báo cáo cho Ngọc Hoàng được hay.

Cơ sở của tín ngưỡng này xuất phát từ tư duy truyền thống của cư dân Nông nghiệp cổ. Người Việt rất trọng việc bếp núc, đánh giá rất cao vai trò của bữa ăn gia đình. Bữa ăn gia đình vừa là cơ sở để hồi phục sức khỏe, tái tạo năng lượng hoạt động, vừa là lý do để cả gia đình quây quần bên nhau. Đây là nét văn hóa rất riêng, nhưng nằm trong sự thống nhất chung của văn hóa Á Đông truyền thống.

Sự tích về ông Công, ông Táo

Ông Công, ông Táo về bản chất là 4 vị Thần Tiên. Bao gồm có Thổ Công (Thổ địa, ông Công – vị Thần cai quản đất đai, gia trạch) và bộ ba 2 chồng 1 vợ nhà Táo. Nhưng dần dà, người Việt tóm gọn luôn Thổ địa vào vị trí của ông Táo. Vì thế, bên cạnh chức năng cai quản bếp núc, ông Táo làm luôn nhiệm vụ của Thổ địa (Thổ Công).

Sự tích về ông Táo như sau:

Có gia đình nọ không may bất hòa. Người chồng tức tối bỏ đi. Vợ ở nhà trông chồng mãi không thấy về bèn phải lấy chồng khác.

Một lần, người chồng mới đi săn, người vợ ở nhà cơm nước thì thấy có người ăn xin tới xin cơm. Thương tình, bà ta mời người ăn xin vào nhà dọn cơm cho ăn. Khi đó, người vợ mới phát hiện kẻ ăn xin chính là chồng cũ của mình. Đôi vợ chồng lâu ngày gặp nhau mừng mừng tủi tủi. Đúng lúc ấy thì người chồng mới đi săn trở về, người vợ không biết làm cách nào bèn giấu chồng cũ trốn vào trong đống rơm sau nhà.

Người chồng cũ săn được con cầy, bèn quẳng vào đống rơm thui chín. Vô tình thiêu chết người chồng cũ của vợ. Bà vợ, xót quá bèn đâm đầu vào đống lửa chết cùng. Người chồng mới thấy vợ chết cháy cũng lao vào đống lửa chết nốt.

Ngọc Hoàng trên trời thấy ân tình của ba người sâu nặng. Bèn biến linh hồn 3 người thành 3 chiếc đầu rau (3 hòn đất, hay 3 viên gạch đặt dưới bếp lửa ngày xưa) để 3 người mãi mãi được bên nhau. Ngọc Hoàng cũng phong cho bộ ba vợ chồng trên thành Thần Tiên cai quản việc bếp núc gia đình. Hàng năm đến ngày 23 tháng Chạp thì phải lên báo cáo cho Ngọc Hoàng được hay những chuyện dưới hạ giới.

các bước làm lễ cúng ông công ông táo
Cá chép. Đồ không thể thiếu trong các bước làm lễ cúng ông công ông táo

Ý nghĩa của Lễ cúng ông Công ông Táo hàng năm

Lễ Cúng ông Công ông Táo là nghi lễ tín ngưỡng quan trọng trong mỗi một gia đình Việt. Tín ngưỡng này mang ý nghĩa vô cùng sâu sắc.

  • Lễ cúng ông Công ông Táo mở đầu cho những ngày thực sự là Tết trong gia đình. Trước hoặc sau Lễ cúng ông Công ông Táo vài ngày, người Việt đều đi Tảo mộ (sửa sang lại mộ phần của ông bà tổ tiên) và mời hương hồn ông bà về ăn tết cùng con cháu.
  • Lễ cúng ông Công ông Táo là cơ hội để mỗi một gia đình Việt ngồi với nhau, nhìn lại những thành quả trong năm. Răn nhau cùng cố gắng, phát huy thuận lợi, khắc phục khó khăn cho 1 năm mới tốt đẹp hơn.
  • Lễ cúng ông Công ông Táo hàng năm cũng là điều kiện để mỗi một gia đình Việt được quây quần sum họp bên nhau. Cha mẹ dạy dỗ con cái, con cái báo hiếu ông bà cha mẹ…

Các bước làm lễ cúng ông Công ông Táo

Để lễ cúng ông Công ông Táo được trọn vẹn. Theo đầy đủ truyền thống, tập quán tốt đẹp của ông cha. Cần phải đảm bảo một số bước sau.

4 bước khi làm lễ cúng ông Công ông Táo

Bước 1: Về thời gian Cúng

Thời gian cúng Ông Công ông Táo nên được thực hiện đúng vào sáng ngày 23 tháng Chạp. Có thể sớm hơn 1 ngày, nhưng không nên trước ngày 21 tháng Chạp. Lễ cúng ông Công ông Táo cũng không nên được thực hiện sau 12h trưa ngày 23 tháng Chạp.
Trước Lễ Cúng, gia chủ phải dọn dẹp vệ sinh lại bàn thờ. Hóa chân hương cũ, thay tro để cắm hương (bằng tro gạo nếp) có bán sẵn ở các cửa hàng đồ thờ, hàng mã…
Bước 2: Về chuẩn bị đồ cúng
Ngoài cỗ, trà, hoa quả… gia chủ chuẩn bị ba bộ quần áo, mũ, giày cho ba vị thần. Gồm: 3 chiếc mũ, trong đó hai mũ đàn ông và một mũ đàn bà.
Vàng thuyền, vàng thỏi cho ba vị mỗi vị 99 nén.
Để ông Táo có phương tiện về chầu trời, lễ vật phải sắm 3 con cá chép. (Nên chọn 3 con cá chép to khỏe, màu đỏ càng tốt. Không nên chọn cá Koi ngoại lai).
Lưu ý: Không hóa tiền âm phủ trong lễ 23 tháng Chạp.
Bước 3: Về vị trí đặt đồ lễ
Mâm lễ cúng Táo quân có thể đặt trên một cái bàn nhỏ, dưới ban thờ gia tiên hoặc ban thờ Táo quân trong bếp nhưng tuyệt nhiên không được để ở ban thờ Phật. Chậu để cá chép để trước bàn thờ. Nên để trên 1 chiếc đôn gỗ nhỏ, cao tầm 70cm phía trước ban thờ.
Bước 4: Về hình thức hóa mã
Hóa mã cần được tiến hành ngay sau khi kết thúc bài khấn Táo Quân. Tro nên được giải xuống sông hồ gần nhất, cùng với việc thả cá chép.

Bài văn khấn ông Công ông Táo – Nội dung quan trọng trong các bước làm lễ cúng ông Công ông Táo

Các bài văn khấn ông Công ông Táo có nhiều trên các sách dạy khấn nôm bán sẵn trên thị trường. Tuy nhiên, rất khó để kiểm chứng chất lượng thực sự của những bài văn khấn này. Ở đây, Mỹ nghệ Văn Sáu xin giới thiệu mẫu văn khấn ông Công ông Táo truyền thống. Rất hữu dụng để khấn ông Công ông Táo trong các gia đình truyền thống Việt Nam.

Mời quý khách tham khảo:

Việt Nam quốc, …. Tỉnh, …huyện (thành, thị), …xã (phường), số nhà, (thôn, xóm)
Tín chủ là: ….. , … niên sinh, …tuổi
Đồng tín chủ là…, …niên sinh, …tuổi.

Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp năm Ất Mùi, tức ngày… Dương lịch.

Tín chủ lòng thành, kính dâng lễ vật, hương đăng hoa trái, trà tửu ẩm thực, vàng mã giấy sớ… Lễ mọn lòng thành.
Thượng tấu: Thiên đình tam giới, thần thánh chư thiên; Táo phủ thần quân, bản gia đông trù tư mệnh, vị tiền;
Bản xứ thổ địa phúc đức chính thần;

Ngũ phương long mạch tiền hậu địa chủ tiếp dẫn tài thần, vị tiền cung vọng.
Kính cáo chư vị rủ tâm chứng giám, linh ứng đài nhang, tín chủ khẩn cầu chư vị phật thánh, thần linh, táo quân phù trì ủng hộ:
– Toàn gia đẳng bình an khỏe mạnh, hòa thuận yên vui, lầm lỗi qua đi, khoan hòa ngự trị, bếp ấm nhà no, tình thân đầy đủ.

– Trẻ nhỏ chăm ngoan, hay ăn chóng lớn, học chăm học giỏi. Người lớn khỏe mạnh, công việc thuận lợi, mọi việc hanh thông, gia chung hưng vượng.

-Cuộc sống xã hội yên vui, sự nghiệp thuận buồm xuôi gió, cấp trên thấu hiểu, cấp dưới tin tưởng, bè bạn hết lòng, tài lộc thăng tiến, vạn sự như ý.
Tín chủ thành tâm dâng cúng, khẩn cầu duy nguyện.
Khấn cáo!

Tín chủ…..
(Vái ba vái)

Mynghevansau.com

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button